Bir ödül, yeni bir alışkanlık için gösterdiğiniz çabayı işaretleyebilir ve ilerlemenizle gurur duymanız için size bir an sunabilir. Ödül, kendi başına bir hedef hâline geldiğinde değil, gerçekten ulaştığınız bir hedefi kutladığında en iyi şekilde işe yarar. Takip etmek ile ödüllendirmek farklı şeylerdir: takip, ne yaptığınızı görmenize ve engelleri fark etmenize yardımcı olur; ödül ise bir dönüm noktasını takdir etmek için önceden planlanmış bir yoldur.
ABD Ulusal Diyabet, Sindirim ve Böbrek Hastalıkları Enstitüsü (NIDDK) tarafından sunulan rehberlik, bir hedefe veya dönüm noktasına ulaştıktan sonra kendinizi ödüllendirmenizi öneriyor ve yeni egzersiz kıyafetleri ya da bir egzersiz cihazı gibi örnekler veriyor. Ayrıca ödül olarak yüksek kalorili bir yiyecek kullanmaktan veya düzenli aktivite rutininize bir gün ara vermekten kaçınmanız konusunda uyarıyor. Keyif alacağınız ve bütçenizi aşmayacak bir şey seçin; amaç para harcamak değil, çabanızı takdir etmektir.
Uygulanabilir bir sıra
- Bir alışkanlık seçin. Kısa bir yürüyüşe çıkmak gibi, yapmaya hazırlandığınız ya da başlamış olduğunuz belirli bir eylemi seçin.
- Ulaşılabilir bir dönüm noktası belirleyin. Sonrasında fark edebileceğiniz şekilde ne yapacağınızı tanımlayın. Hedefi, koşullarınıza uyacak kadar mütevazı tutun.
- Nasıl takip edeceğinize karar verin. Aktiviteyi ne zaman yaptığınıza ve nasıl hissettiğinize dair basit bir not, ilerlemenizi gözden geçirmenize ve engelleri fark etmenize yardımcı olabilir. Ödül dönüm noktasına henüz ulaşmamış olsanız bile takip etmek yararlıdır.
- Yiyecek dışı bir ödülü önceden seçin. Keyif aldığınız bir etkinliğe ayıracağınız zaman, bir kitap ya da yemekle ilgisi olmayan başka mütevazı bir ödül olabilir. Sizin için anlamlı hissettiren bir şey seçin.
- Gözden geçirin ve kutlayın. Dönüm noktasına ulaştığınızda bunu takdir edin. Ulaşamazsanız, önünüze ne çıktığını anlamak ve planı değiştirmek için notlarınızı kullanın; kaçırılan bir hedef başarısızlığın kanıtı değildir.
Örnek
Hafta içinde yürüyüşe başlamayı düşündüğünüzü varsayalım. Seçtiğiniz küçük yürüyüş hedefini üç kez tamamlamayı bir dönüm noktası olarak belirleyebilir, her yürüyüşü ve nasıl hissettirdiğini kaydedebilir, ardından ödül olarak sevdiğiniz bir filmi izleyerek dinlendirici bir akşam planlayabilirsiniz. Notlarınızdaki sayı takip etmektir; film ise kutlamadır. Kötü hava planınızı aksatırsa, bu aksaklığı vazgeçmek için bir neden saymak yerine sizin için işe yarayabilecek bir alternatifi değerlendirin.
Kişisel ve esnek tutun
Herkese uyan tek bir ödül ya da dönüm noktası yoktur. Oluşturmaya çalıştığınız alışkanlığı baltalayan, rahatça karşılayabileceğinizden fazlasına mal olan veya ilerlemeyi ya hep ya hiç meselesi gibi hissettiren ödüllerden kaçının. Alışkanlıkların oluşması zaman alır ve aksaklıklar yaşanabilir. Bu genel bilgilendirmedir, kişiye özel bir plan değildir; durumunuza uygun hedefler ve etkinlikler seçin.
Planladığınız bir etkinliğin veya alışkanlık değişikliğinin size uygun olup olmadığından emin değilseniz, özellikle sağlıkla ilgili endişeleriniz veya bunu etkileyen kişisel koşullarınız varsa, bir sağlık profesyonelinden kişisel tavsiye alın.
Bu makale genel sağlık bilgisi sunar; kişisel tıbbi değerlendirme, tanı veya tedavi planının yerini tutmaz.