Shqetësimet mund të duken më të forta kur po përpiqeni të flini. Ndarja e tyre në probleme me një hap praktik të radhës dhe shqetësime hipotetike mund t’ju ndihmojë të reagoni më qartë. Kjo nuk premton se do t’ju zërë gjumi apo se shqetësimet do të zhduken; është një mënyrë për të mos lejuar që çdo shqetësim të kërkojë vëmendje njëherësh.
Përdorni një pemë të shqetësimeve
- Shkruajeni shqetësimin. Ta emërtoni në letër ose në një aplikacion për shënime mund ta bëjë më të lehtë të përqendroheni te një shqetësim në një kohë.
- Pyeteni veten nëse ka një veprim praktik. A ka diçka që mund të bëni për ta trajtuar këtë, në vend që vetëm të imagjinoni çfarë mund të ndodhë? Një shqetësim për një ngjarje që tashmë ka kaluar, ose një “po sikur” për të ardhmen që është jashtë kontrollit tuaj, mund të jetë hipotetik.
- Nëse ka një veprim, bëjeni konkret. Vendosni çfarë do të bëni, kur do ta bëni dhe nëse ju duhet diçka ose dikush që t’ju ndihmojë. Nëse mund ta trajtoni tani, ndërmerreni atë hap; nëse jo, planifikojeni.
- Nëse nuk ka veprim, pranojeni këtë. Nuk keni pse të zgjidhni sonte diçka që është jashtë kontrollit tuaj. Shënojeni dhe pastaj kthejeni butësisht vëmendjen te e tashmja.
Një shembull para gjumit
Supozoni se jeni zgjuar në shtrat duke menduar: “Mund të harroj të paguaj një faturë nesër.” Kjo ka një hap të mundshëm të radhës: shkruani “paguaj faturën” në një listë për nesër dhe vendosni kur do ta bëni. Ndërsa, “Po sikur diçka të shkojë keq në punë muajin tjetër?” mund të mos ketë ndonjë veprim të dobishëm që mund të ndërmerret sonte. Mund ta shënoni mendimin, ta pranoni se për momentin është një shqetësim hipotetik dhe të vendosni t’i ktheheni nëse lind një çështje konkrete.
Bëjeni procesin të përballueshëm
Nëse shqetësimet vazhdojnë t’ju ndërpresin ditën, provoni të lini mënjanë një kohë të shkurtër e të rregullt për “shqetësimet”, që t’i shkruani dhe të shqyrtoni zgjidhjet e mundshme. Kur një shqetësim kthehet jashtë asaj periudhe, kujtojini vetes se e keni shënuar dhe kthehuni te ajo që po bënit. Një listë e shkurtër e detyrave për nesër para gjumit mund t’ju ndihmojë gjithashtu ta qetësoni mendjen.
Qasuni procesit me butësi: disa shqetësime janë të ndërlikuara dhe një problem mund të mos ketë zgjidhje të dukshme. Mund të shqyrtoni mundësitë e ndryshme, të mirat e të këqijat e tyre dhe nëse i keni ato që ju duhen për të provuar njërën. Nëse ndarja e shqetësimeve ju acaron, bëni një pauzë në vend që ta detyroni veten të gjeni një përgjigje. Një rutinë e qetë, si leximi, ushtrimet e frymëmarrjes ose meditimi, mund t’ju ndihmojë të çlodheni; këto qasje nuk garantojnë gjumë. Nëse jeni zgjuar dhe nuk mund të flini, udhëzimet e NHS-së për gjumin sugjerojnë të mos e detyroni veten; provoni një veprimtari të qetë e çlodhëse dhe kthehuni në shtrat kur t’ju vijë gjumi.
Këto janë ide të përgjithshme për vetëndihmë, jo këshilla mjekësore individuale. Vështirësitë e vazhdueshme me gjumin ose shqetësimet që ju pushtojnë apo ndikojnë në jetën e përditshme mund të kërkojnë mbështetje profesionale.
Merrni parasysh të flisni me një mjek të përgjithshëm ose një profesionist tjetër të përshtatshëm shëndetësor nëse vështirësitë me gjumin vazhdojnë, ose nëse shqetësimi ju pushton apo ndikon në jetën e përditshme. Kërkoni këshillë individuale për shqetësime që kanë nevojë për vlerësim; ky ushtrim është vetëndihmë e përgjithshme, jo zëvendësim i kujdesit.
Ky artikull është informacion i përgjithshëm shëndetësor dhe nuk zëvendëson një vlerësim mjekësor individual, diagnozë ose plan trajtimi.