Separa l-inkwieti ta’ qabel l-irqad fi tħassib prattiku u ipotetiku

L-inkwiet jista’ jidher aktar qawwi meta tkun qed tipprova torqod. Jekk tissepara l-problemi li għandhom pass prattiku li tista’ tieħu mit-tħassib ipotetiku, tista’ tgħinek twieġeb b’mod aktar ċar. Dan ma jiggarantixxix li se torqod jew li l-inkwiet se jisparixxi; huwa mod kif ma tħallix kull tħassib jitlob l-attenzjoni kollha f’daqqa.

Uża siġra tat-tħassib

1. Ikteb it-tħassib. Jekk issemmih fuq il-karta jew f’app għan-noti, jista’ jkun aktar faċli li tħares lejn tħassib wieħed kull darba.
2. Staqsi jekk hemmx azzjoni prattika. Hemm xi ħaġa li tista’ tagħmel biex tindirizzaha, minflok ma timmaġina biss x’jista’ jiġri? Tħassib dwar avveniment li diġà għadda, jew “x’jiġri jekk” fil-futur li ma tistax tikkontrolla, jista’ jkun ipotetiku.
3. Jekk hemm azzjoni, agħmilha speċifika. Iddeċiedi x’se tagħmel, meta se tagħmlu, u jekk teħtieġx xi ħaġa jew lil xi ħadd biex jgħinek. Jekk tista’ tindirizzaha issa, ħu dak il-pass; jekk le, ippjanaha għal aktar tard.
4. Jekk ma hemmx azzjoni, aċċetta dan. M’għandekx għalfejn issolvi llejla dak li hu barra mill-kontroll tiegħek. Innotah, imbagħad bil-mod erġa’ ġib l-attenzjoni tiegħek lejn il-preżent.

Eżempju ta’ qabel l-irqad

Ejja ngħidu li tinsab imqajjem fis-sodda taħseb, “Għada nista’ ninsa nħallas kont.” Hemm pass possibbli li tista’ tieħu: ikteb “ħallas il-kont” fuq lista għal għada, u ddeċiedi meta se tagħmlu. B’kuntrast, “X’jiġri jekk xi ħaġa tmur ħażin fuq ix-xogħol ix-xahar id-dieħel?” jista’ ma jkollux azzjoni utli li tista’ tieħu llejla. Tista’ tirreġistra l-ħsieb, tagħraf li għalissa huwa tħassib ipotetiku, u tagħżel li terġa’ tarah jekk tinqala’ problema konkreta.

Agħmel il-proċess wieħed li tista’ timmaniġġja

Jekk l-inkwiet jibqa’ jinterrompilek il-ġurnata, ipprova warrab perjodu qasir u regolari ta’ “ħin għat-tħassib” biex tikteb it-tħassib tiegħek u taħdem fuq soluzzjonijiet possibbli. Meta tħassib jerġa’ jitfaċċa barra minn dak il-perjodu, fakkar lilek innifsek li rreġistrajtu u erġa’ lura għal dak li kont qed tagħmel. Lista qasira tal-kompiti ta’ għada qabel torqod tista’ tgħin ukoll biex tħaffef moħħok.

Żomm il-proċess wieħed ġentili: xi tħassib ikun ikkumplikat, u problema jista’ ma jkollhiex soluzzjoni ovvja. Tista’ tqis għażliet possibbli, il-vantaġġi u l-iżvantaġġi tagħhom, u jekk għandekx dak li teħtieġ biex tipprova waħda minnhom. Jekk issibha frustranti li tqassam l-inkwiet, ieqaf ftit minflok ma ġġiegħel lilek innifsek issib tweġiba. Rutina kalma, bħall-qari, eżerċizzji tan-nifs jew meditazzjoni, tista’ tgħinek tnaqqas ir-ritmu qabel torqod; dawn l-approċċi ma jiggarantixxux l-irqad. Jekk tkun imqajjem u ma tkunx tista’ torqod, il-gwida tal-NHS dwar l-irqad tissuġġerixxi li ma tisforzax; ipprova attività kwieta u rilassanti, u erġa’ mur fis-sodda meta tħossok bi ngħas.

Dawn huma ideat ġenerali ta’ awto-għajnuna, mhux parir mediku individwali. Diffikultajiet persistenti fl-irqad jew inkwiet li jkun kbir ħafna jew jaffettwa l-ħajja ta’ kuljum jistgħu jkunu jeħtieġu appoġġ professjonali.

Dan l-artiklu huwa informazzjoni ġenerali dwar is-saħħa u ma jissostitwixxix valutazzjoni medika individwali, dijanjosi jew pjan ta' trattament.