Stresi është reagimi i trupit kur ndihemi nën presion ose të kërcënuar. Ndonjëherë mund t’ju ndihmojë të përqendroheni ose të përfundoni diçka. Por kur presioni duket i vështirë për t’u përballuar, stresi mund të ndikojë në gjendjen tuaj emocionale, mirëqenien fizike dhe marrëdhëniet. Ai mund të shfaqet ndryshe te secili, ndaj të vini re çfarë ndryshon tek ju është një hap i parë i dobishëm.
Vëzhgoni katër fusha
- Ndjenjat: Mund të ndiheni nervozë, të zemëruar, të përlotur, të shqetësuar, në ankth, të pashpresë ose të frikësuar.
- Mendimet: Mund ta keni të vështirë të merrni vendime, t’ju vrapojnë mendimet ose të ndiheni të mbingarkuar.
- Trupi: Stresi mund të shoqërohet me probleme të stomakut, dhimbje koke, dhimbje muskujsh, reagime të lëkurës, marramendje, të përziera ose ndjesinë se do t’ju bjerë të fikët. Këto simptoma mund të kenë edhe shkaqe të tjera.
- Sjellja: Mund të vini re ndryshime në të ngrënë ose në ushtrime fizike, rritje të konsumit të alkoolit, duhanit apo substancave të tjera, ose tërheqje nga njerëzit dhe aktivitetet që zakonisht ju pëlqejnë.
Stresi mund të vijë pas shumë llojesh presioni, përfshirë punën, paratë, marrëdhëniet, shqetësimet për shëndetin ose ndryshimet e papritura në jetë. Ajo që mund të përballohet ndryshon nga një person te tjetri; krahasimi i reagimit tuaj me atë të dikujt tjetër nuk është matës i besueshëm.
Krijoni një regjistrim të thjeshtë personal
- Zgjidhni një kontroll të shkurtër ditor. Një herë në ditë, shënoni si ndiheni, çfarë ju shqetëson, çdo ndryshim në trup dhe çfarë keni bërë ndryshe.
- Shtoni kontekstin. Shënoni çfarë po ndodhte më parë, si për shembull një afat, një bisedë të vështirë ose disa kërkesa njëherësh.
- Kërkoni përsëritje. Pasi të keni bërë disa shënime, mendoni nëse situata të caktuara paraprijnë shpesh disa shenja. Shënoni gjithashtu çfarë, nëse ka diçka, duket se ju ndihmoi.
- Zgjidhni një mënyrë të përballueshme për të reaguar. Mund ta ndani një detyrë të madhe në hapa më të vegjël, të planifikoni përpara për një ditë të ngarkuar, të ndaloni për disa minuta për të marrë frymë, ose të flisni me dikë që i besoni. Vëreni nëse kjo bën ndryshim për ju.
Për shembull, dikush mund të shënojë se ndihet i tensionuar dhe nervoz pasi merr mesazhe pune vonë në mbrëmje, e më pas të vërejë se çaktivizimi i njoftimeve gjatë kohës personale e ndihmon të ndihet më pak i trazuar. Ky është vetëm një ilustrim, jo rregull: modeli juaj mund të jetë ndryshe.
Kur të kërkoni ndihmë
Mos supozoni se çdo dhimbje, ndryshim i lëkurës ose episod marramendjeje shkaktohet nga stresi. Kërkoni këshillë mjekësore për simptoma që ju shqetësojnë, stres të rëndë ose shqetësim që vazhdon apo ndikon në jetën e përditshme. Një regjistrim mund t’ju ndihmojë të shpjegoni çfarë ka ndryshuar, por nuk mund të përcaktojë shkakun. Nëse ndiheni të paaftë për t’ia dalë ose për të qëndruar të sigurt, kërkoni mbështetje urgjente.
Flisni me një profesionist shëndetësor nëse stresi është i rëndë, vazhdon, ndikon në jetën e përditshme ose jeni të shqetësuar për simptoma fizike. Kërkoni mbështetje urgjente nëse ndiheni të paaftë për t’ia dalë ose për të qëndruar të sigurt. Ky informacion i përgjithshëm nuk mund të përcaktojë shkakun e simptomave dhe nuk zëvendëson këshillën individuale.
Ky artikull është informacion i përgjithshëm shëndetësor dhe nuk zëvendëson një vlerësim mjekësor individual, diagnozë ose plan trajtimi.