Meta n-nies jaqsmu karozza, tajjeb li jaqblu dwar it-tipjip qabel ma tibda l-vjaġġ. Id-duħħan tat-tabakk li jittieħed man-nifs minn ħaddieħor mhuwiex bla ħsara: l-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa tgħid li ma jeżisti ebda livell ta’ esponiment li huwa sigur. Jista’ jikkawża mard serju tal-qalb u tas-sistema respiratorja, fosthom mard koronarju tal-qalb u kanċer tal-pulmun, u jikkontribwixxi għal imwiet prematuri. Regola li tipprojbixxi t-tipjip fil-karozza hija mod prattiku kif tqiegħed il-benesseri tal-passiġġieri l-ewwel.
Agħmel ir-regola ċara u kalma
Semmi s-suġġett qabel ma xi ħadd jidħol fil-karozza, minflok tistenna sakemm xi ħadd jixgħel sigarett. Agħmel it-talba dwar l-ispazju li taqsmu u dwar kulħadd li jkun qed jivvjaġġa fih, mhux dwar li tiġġudika jew tagħmel pressjoni fuq persuna partikolari biex tieqaf tpejjep. Regola sempliċi tinftiehem aktar faċilment minn talba vaga: ħadd ma jpejjep fil-karozza fi kwalunkwe ħin matul il-vjaġġ.
Passi prattiċi
- Agħżel il-mument. Semmiha waqt li tkunu qed tippjanaw il-vjaġġ jew qabel tiġbor il-passiġġieri.
- Spjega r-raġuni. Spjega li d-duħħan tat-tabakk li jittieħed man-nifs minn ħaddieħor jista’ jagħmel ħsara lill-passiġġieri u li ma jeżisti ebda livell ta’ esponiment li huwa sigur.
- Issuġġerixxi regola komuni. Itlob lil kulħadd biex iżomm il-karozza ħielsa mid-duħħan għall-vjaġġ kollu, anki meta tkun wieqfa.
- Kun żgur li kulħadd fehem. Stieden lil kulħadd jistaqsi u aqblu dwar kif se tiġi applikata r-regola jekk xi ħadd ikun irid ipejjep.
- Erġa’ fakkar fil-qosor qabel titlaq. Tfakkira kalma tista’ tevita nuqqas ta’ qbil skomdu ladarba jkun beda l-vjaġġ.
Pereżempju: “Qabel nitilqu, nistgħu naqblu li ħadd ma jpejjep fil-karozza, anki waqt il-waqfiet? Id-duħħan tat-tabakk li jittieħed man-nifs minn ħaddieħor jista’ jagħmel ħsara lill-passiġġieri, u ma jeżisti ebda livell ta’ esponiment li huwa sigur. Jekk xi ħadd irid sigarett, ejja niddiskutu waqfa separata barra mill-karozza.” B’hekk l-enfasi tibqa’ fuq il-protezzjoni tal-passiġġieri, mingħajr ma l-konversazzjoni tinbidel f’talba biex xi ħadd jieqaf ipejjep għal kollox.
Kun af il-limiti tal-ftehim
Regola li tipprojbixxi t-tipjip għal vjaġġ wieħed kondiviż hija limitu protettiv, mhux pjan biex wieħed jieqaf ipejjep u lanqas wegħda li jkun ġie evitat kull esponiment f’postijiet oħra. Ma tistax tiggarantixxi li ħadd ma jkun ġie espost għad-duħħan x’imkien ieħor. Tqisx li tiftaħ tieqa jew tieqaf tpejjep għal ftit jagħmlu t-tipjip fil-karozza sigur; l-evidenza pprovduta ma tistabbilixxix soluzzjoni alternattiva sigura. Jekk xi ħadd ma jaċċettax il-ftehim, ikkunsidra jekk tistgħux tivvjaġġaw separatament jew tagħmlu arranġament ieħor minflok targumentaw waqt is-sewqan. Min irid għajnuna biex jieqaf juża t-tabakk jista’ jfittex appoġġ xieraq, iżda din hija għażla separata mill-qbil biex il-passiġġieri jiġu protetti f’karozza kondiviża.
Din il-gwida ġenerali mhijiex parir mediku individwali. Jekk għandek tħassib dwar is-saħħa marbut mal-esponiment għad-duħħan, jew tixtieq appoġġ personali biex tieqaf tuża t-tabakk, kellem professjonist tal-kura tas-saħħa kwalifikat.
Dan l-artiklu huwa informazzjoni ġenerali dwar is-saħħa u ma jissostitwixxix valutazzjoni medika individwali, dijanjosi jew pjan ta' trattament.